۱۰ توصیه ازبرای اینکه بی‌دردسر ازبرای نماز بیدار شوید


زندگی از نظر اسلام که دین توحیدی هست فرصت خدایی شدن انسان هست و هدف زندگی هم همین هست. انسان مظهر خدا هست و یک عمر فرصت دارد که این مظهریت خود را بالفعل کند و هر چه بیشتر صفات خدا را درون خود جای دهد و پر از خدا شود و خدایی گردد.


به گفته بهداشت نیوز، به چه دلیل خداوند متعال نماز صبح را قرار داد؟ درون حالی که اینقدر کار سختی هست و درون اغلب اوقات قضا می‌شود؟ خواب دم صبح خیلی شیرین و سنگین هست چطور می‌توان از آن دل کند و مشغول نماز شد؟عامل اصلی و زیربنایی سستی درون نماز و خواب ماندن ازبرای نماز صبح و یا هر کوتاهی‌ای که درون زمینه دین و عبودیت پیدا می‌شود درون ضعف ایمان هست.

البته همه ما کم و بیش از این عارضه رنج می‌بریم و ایمان کامل ازبرای انسان مومن یک ایده آل و آرزوی نهایی هست، ولی باید بکوشیم هر چه بیشتر آن را تقویت نماییم. درون روایت هست که ایمان ده درجه دارد و وظیفه مومن حرکت درون این مسیر و افزودن به این درجات هست. گناه بودن درون صورتی هست که اراده خودش درون این زمینه دخیل باشد.

ولی ازبرای بیدار شدن شرایط ظاهری هم کمک کار هست. خواندن نماز صبح درون اول وقت آن شاید از نماز‌های دیگر مشکل‌تر باشد؛ به چه دلیل که کندن از رختخواب گرم و لذت خواب درون ابتدای مسیر دشوار هست، ولی نماز گزار می‌تواند با کمی تمرین و ممارست از منافع سحر و صبح بهره‌مند گردد و از فیض نماز اول وقت (بالاخص نماز صبح) بی نصیب نماند.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمودند:

هیچ بنده‌ای نیست که به اوقات نماز و مواضع خورشید اهتمام ورزد مگر اینکه آسودگی درون هنگام مردن و از میان رفتن غم و اندوه‌ها و نجات از آتش را برایش ضمانت کنم. (میزان الحکمه / ج. ۷ / ص. ۳۱۲۹)

از دست دادن سحر خیزی معلول دلیل‌های مختلفی می‌باشد. مهمترین عامل آن این هست که انسان به درستی نمی‌داند هدف زندگی چیست و دین و عبادت چه نقشی درون رسیدن به این هدف دارد. کسانی که هدفمند زندگی می‌کنند و می‌دانند ازبرای چه باید دین دار بود چه بسا انگیزه بسیار قوی‌ای درون این زمینه دارند و این مشکل را ندارند.

زندگی از نظر اسلام که دین توحیدی هست فرصت خدایی شدن انسان هست و هدف زندگی هم همین هست. انسان مظهر خدا هست و یک عمر فرصت دارد که این مظهریت خود را بالفعل کند و هر چه بیشتر صفات خدا را درون خود جای دهد و پر از خدا شود و خدایی گردد. مانند آهنی که، چون درون کنار آتش قرار می‌گیرد به رنگ آتش درون می‌آید و صفات آتش پیدا می‌کند از زیبایی و قدرت و حرارت و….

درون زندگی انسان نیز فرصت‌های فراوانی مانند اوقات نماز و روزه و حج و خدمت به خلق خدا و مانند آن وجود دارد که همه فرصت‌های خدایی شدن انسان هستند. انسان خداجو تمام تلاش اش این هست که فرصت‌ها را از دست ندهد و از آن به نحو احسن ازبرای کمال و قرب خود به خدا استفاده کردن نماید. درون این میان نماز صبح و اول وقت بسیار اهمیت دارد.

مومنین و اولیای خدا این مشکلات را ندارند دلیل آن هم روشن هست. چون ایمان قوی‌ای دارند. باید ایمان را تقویت کنیم. با معرفت توحیدی هستی و خداوند با تسلیم. با ولایت پذیری و رابطه با اولیای خدا. از طریق رابطه با قرآن کریم. قرآن کتاب توحید هست زمانی به درستی با آن رابطه نداریم و زمانی حتی آن را نمی‌خوانیم مشکل پیدا می‌کنیم. ایمانمان ضعیف می‌شود. هجوم فرهنگی دشمن هم که غوغا کرده.

شیطان و نفس و دشمن هم بسیار داریم. چاره‌ای جز خودسازی نیست. خودسازی به این معنی خود را از هر چه غیر خدایی هست خالی کنی و پر از خدا شوی مانند بطری‌ای که پر از هوا هست و زمانی شما آن را از آب پر می‌کنید هوای آن خالی و آب جای آن را می‌گیرد. باید اندیشه و اخلاق و علم و عمل مان توحیدی و پر از خدا شود تا راحت شویم تا انگیزه زندگی داشته باشیم و تا با اشتیاق به سوی خدا برویم و با علاقه نماز بخوانیم.

درصورتیکه چیزی به نام خواب وجود نداشت، چه اتفاقی می‌افتاد؟! خواب و استراحت یکی دیگر از نعمت‌های خداوندی هست که ما از آن غافل هستم. امیدواریم خداوند توفیق شکر گذاری نعمت هایش را به ما عنایت بفرماید.

قرآن کریم درون مورد شب و استراحت درون آن می‌فرماید:

” وَ جَعَلْنَا نَوْمَکمُ‏ْ سُبَاتًا وَ جَعَلْنَا الَّیلَ لِبَاسًا؛ و خواب شما را مایه آرامشتان قرار دادیم، و شب را پوششى (براى شما) “.

درمان واقعی بیداری صبح ازبرای نماز:

لطفا دقت کنید؟! من از شما سوال می‌کنم آیا درون مواقعی که قرار هست صبح سریع از خواب بلند شوید نیز نمی‌توانید از خواب بلند شوید؟ مانند مواقعی که ازبرای رفتن به کوه و گردش با دوستان خود صبح سریع برنامه ریزی نموده اید! یا مثلا امتحان دارید! آیا تاکنون فکر کرده اید به چه دلیل زمانی با دوستتان قرار دارید فوراً بیدار می‌شوید و چه بسا بدون کوک کردن ساعت و از مدت وقت‌ها قبل از ساعت قرار خود به خود بیدار می‌شوید و هیچ چیزی مانع بیدار شدن شما نمی‌شود، ولی هنگامی که می‌خواهید نماز بخوانید و با خدا صحبت کنید و قرار ملاقات با خدا دارید اینطور نیست و هر کاری می‌کنید بیدار نمی‌شوید و درصورتیکه بیدار شدید دوباره می‌خوابید؟

می‌دانید مشکل ما چیست؟ مشکل این هست که ما به قراری که با دوستمان داریم بیشتر معرفت داریم و بیشتر ایمان داریم و رابطه با دوستان را بیشتر دوست داریم تا نسبت به خداوند. مشکل درون ضعف ایمان هست. نمی‌دانیم خدا چیست و چه خاصیتی ازبرای ما دارد. از رابطه با دوست لذت می‌بریم، ولی از رابطه با خدا لذت نمی‌بریم. زمانی یاد دوست را درون ذهن خود کوک می‌کنیم بدون ساعت بیدار می‌شویم، ولی زمانی یاد خدا را درون خود کوک می‌کنیم نمی‌توانیم بیدار شویم.

این یک مشکل فنی ایمانی هست. تمام کسانی که صبح بیدار می‌شوند و کسانی که حتی قبل از صبح بیدار می‌شوند و نماز شب می‌خوانند این‌ها با ساعت بیدار نمی‌شوند. ساعت کمک می‌کند، ولی ساعت به انسان انگیزه نمی‌دهد. دستگاه انگیزشی انسان را تنها و تنها خدا تحریک می‌کند. تا معرفت و محبت خدا درون دل انسان کوک نشود انسان نمی‌تواند بیدار شود. شما درصورتیکه می‌خواهید صبح بیدار شوید اول باید عشق خدا را درون خودتان کوک کنید و پس البته رعایت موارد زیر هم می‌تواند کمک کار باشد.

رعایت نکاتی که ذکر می‌شود پس از کوک کردن یاد و عشق خداوند درون دل می‌تواند شما را درون بیدار شدن به موقع ازبرای نماز صبح یاری کند:

نکته‌ی اول:

هر چه معده درون هنگام خواب شب سبک باشد، به هنگام صبح راحت‌تر می‌توانید از خواب برخیزید. از این رو فاصله‌ی ۲ ساعت میان خوردن شام و خواب فاصله‌ی مناسبی هست. البته بهتر هست غذایی که میل می‌کنید، نیز غذایی سبک و کم حجم باشد. حضرت عیسی علیه السلام می‌فرماید:‌ای بنی اسرائیل! پرخوری نکنید؛ چون هر که زیاد بخورد، زیاد می‌خوابد وهر که زیاد بخوابد، کمتر نماز می‌خواند وهر که کمتر نماز بخواند، درون زمره غافلان قلمداد می‌شود…۲

امام صادق علیه السلام درون مورد سخنانی که میان حضرت یحیی علیه السلام و ابلیس گذشت، فرمودند:

یحیی به شیطان گفت: این آویز‌ها چیست؟ شیطان گفت: این‌ها شهوات و امیالی هست که فرزند آدم گرفتار آن‌ها شده هست. یحیی گفت: آیا چیزی از آن‌ها ازبرای من نیز هست؟ شیطان گفت: گاه سیر و پر می‌خوری و ما هم تو را از نماز و یاد خدا باز می‌داریم. یحیی گفت: با خدا عهد می‌بندم که هرگز معده خود را از غذا پر نکنم و ابلیس گفت: من هم با خدا عهد می‌بندم که از این پس هرگز مسلمانی را اندرز ندهم. آن گاه امام جعفر صادق علیه السلام فرمودند:‌ای حفص! با خدا عهد می‌بندم که جعفر و خاندان جعفر هرگز شکم‌های خود را از طعام انباشته نکنند.

نکته‌ی دوم

بدن انسان به خصوص درون شب به خواب کافی احتیاج دارد و درصورتیکه این احتیاج برطرف نشود درون کار روزانه و… ایجاد خلل می‌کند. شب نشینی‌ها و خوابیدن دیر هنگام درون بیدار نشدن ازبرای نماز و یا کسالت درون آن بسیار مؤثر هست. معمولا ً. کسانی که تا دیر وقت بیدارند، نمی‌توانند نماز صبح را بجا آورند. درصورتیکه هم بیدار شوند طبیعی هست که نمازی با کسالت و خواب آلودگی بخوانند.

حضرت علی علیه السلام درمورد‌ی آیه‌ی “‌ای کسانی که ایمان آورده اید درون حال مستی به نماز نزدیک نشوید تا بدانید چه می‌گویید ” پرسیدم فرمودند:

شما را از خواب آلودگی و چرتی هست که نمی‌گذارد بدانید درون رکوع و سجود و تکبیرتان چه می‌گویید…بنابر این دیر خوابیدن درون شب ما را از درک لذت‌های معنوی درون سحر و نماز محروم می‌کند.

نکته‌ی سوم:

رعایت آداب خواب از جمله: وضو گرفتن خواندن سوره‌های توحید، ذکر صلوات، تسبیحات اربعه، تسبیح حضرت زهرا سلام الله علی‌ها آیة الکرسی بخصوص خواندن آیه‌ی آخر سوره‌ی کهف و نیز توسل به امام وقت ازبرای محروم نماندن از فیض نماز اول وقت و… از جمله اموری هست که خواب مؤمن را همراه با هدف و انگیزه می‌کند و این توجه و هدفمندی درون بیداری صبح تأثیرگذار خواهد بود. البته درصورتیکه بجا آوردن همه‌ی آداب خواب برایتان دشوار هست به هر میزان که مقدورتان می‌باشد انجام دهید.

نکته‌ی چهارم:

درون مواقعی که زنگ ساعت شما را بیدار نمی‌کند، بهتر هست به یکی از نزدیکان سفارش کنید که شما را درون ساعت مقرر بیدار کند. درون ضمن ازبرای ایجاد عادت می‌توانید مثلاً ۲۰ دقیقه مانده به طلوع آفتاب بیدار شوید و نماز خود را بجا بیاورید و هر روز نماز خود را تلاش کنید به نماز اول وقت نزدیک‌تر نماید.

نکته‌ی پنجم:

انجام هر کاری درون ابتدا ممکن هست کمی دشوار باشد، ولی با تمرین و ممارست و استقامت و پایداری آن عمل آسان می شود. خیلی از جوانان تلاش کرده اند و به نتیجه نیز رسیده اند.

نکته‌ی ششم:

جهت پایبندی به تصمیم ازبرای خود برنامه تنبیه بگذارید. به عنوان مثال با خود عهد ببندید که هرگاه سر ساعت مورد نظر از خواب بلند نشدید، برنامه‌ی مورد علاقه تان را که هر روز دنبال می‌کردید ترک نمایید.

نکته‌ی هفتم:

یکی از کار‌های شیطان قبل از انجام هرعبادتی این می‌باشد که، آن را ازبرای ما دشوار جلوه می‌دهد. مانند ذره میان که اجسام کوچک را بزرگ نشان می‌دهد و درون این صورت هست که با بزرگ نشان دادن چیزی فرد درون خود احساس ناتوانی می‌کند.

نکته‌ی هشتم:

نماز‌های روزانه‌ی خود را تلاش کنید درون مساجد به جای آورید و از این طریق روحیه یی معنویتان را بالا ببرید. هر مقدار که ایمان تان افرایش یابد، انجام اعمال عبادی برایتان آسان‌تر می شود.

نکته‌ی نهم:

همان طور که انجام عبادت ایمان را افزایش می‌دهد، گناه نیز ایمان فرد را سست کرده و توفیق عبادت را از فرد می‌گیرد. بر این اساس باید انسان از گناه خود توبه حقیقی نماید تا به انجام عبادت موفق شود.

پیامبر خدا صلی الله علیه وآله و سلم می‌فرمایند:

نیکی را نور دل و آرایه (زیبای و روشنای) رخسار و نیروی کار یافتم و بدی و گناه را سیاهی دل و سستی درون کار و زشتی چهره…۵

نکته‌ی دهم:

درون مورد آثار و پیامد‌های نماز تأمل کنید، البته درصورتیکه قبل از نماز‌های روزانه و شب به هنگام خواب باشد، موثر‌تر هست. این مطلب را به عنوان اصل کلی درون ذهن داشته باشید، هر مقداری آگاهی ما درون مورد مسئله‌ای افزایش یابد احتمال انجام آن کار (درون صورت مثبت بودنش) نیز افزایش می‌یابد. از این رو به این مطالب دقت کنید: ” و کسانی که بر نمازهایشان مواظبت می‌کنند. آنان همان وارثانند (وارثان بهشت) “.۶

امام علی -علیه السلام- می‌فرمایند:

هیچ کاری نزد خدای عزو جل محبوب‌تر از نماز نیست. پس مبادا چیزی از امور دنیا شما را از اوقات نماز باز دارد؛ چون خدای عز و جل مردمانی را نکوهیده و فرموده هست: ” همانان که از نمازشان غافلند ” به این معنی از اوقات نماز غافلند و به آن اهمیتی نمی‌دهند…۷

درون اهمیت صبح همان بس که خدای عز و جل به آن قسم خورده هست: ” و سوگند به صبح، چون آشکار شود ۸ و سوگند به صبح، چون بدمد ۹ “.بر این اساس می‌توان با برنامه ریزی صحیح از این لحظات ملکوتی بهره برد و خود را محروم نکرد و آن را مقدمه‌ای ازبرای سحر خیزی قرار داد…علامه حسن زاده‌ی آملی (حفظه الله تعالی) می‌فرمایند: کسی که سحر ندارد از خود خبر ندارد!

پیامبر خدا صلی الله علیه وآله می‌فرمایند:‌ای ابوذر! پروردگارت عزّ وجلّ، به وجود سه نفر، بر فرشتگانش می‌بالد: مردی که درون جایی تنها باشد وبه وقت اذان اذان بگوید ونماز بخواند. پروردگارت به فرشتگان می‌فرماید: ببینید بنده من نماز می‌خواند وهیچ کس جز من وی را نمی‌بیند. پس هفتاد هزار فرشته به زمین فرود آیند وپشت سر وی به نماز ایستند وتا فردای آن روز برایش آمرزش می‌طلبند؛ و مردی که شب هنگام درون تنهایی برخیزد و نماز گزارد و سجده کند و درون حال سجده خوابش برد. پس، خداوند متعال فرماید: به بنده من بنگرید که روحش نزد من هست وبدنش درون طاعت من سجده کنان.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله می‌فرمایند: هیچ بنده‌ای نیست که به اوقات نماز و مواضع خورشید اهتمام ورزد مگر اینکه آسودگی درون هنگام مردن و از میان رفتن غم و اندوه‌ها و نجات از آتش را برایش ضمانت کنم.

Leave a comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *